Tips voor architectuurfotografie

Zelf ben ik meer van natuur- en portretfotografie dan van architectuurfotografie, wat eigenlijk een beetje vreemd is want portret- en architectuurfotografie lijken wel wat op elkaar. Je kijkt naar het licht, een goede compositie om het geheel goed tot zijn recht te laten komen en de omgeving. Het zal zijn omdat de mensen me meer aanspreken. 

Op de een of andere manier fotografeerde ik veel architectuur in het buitenland, maar de Nederlandse panden en bruggen .... daar had ik het niet zo op.

Totdat ik door een goede gids door een stukje Rotterdam werd geleid en de schoonheid van een Nederlandse stad, welke ik in het verleden verfoeide, kon zien en ondervond. 

Tijd dus voor een blogje met wat tips. De foto's zijn voor een groot deel in Rotterdam genomen, voor iedereen bereikbaar :-).

 

Welk moment?

Het is al eerder in mijn blogs langsgekomen, het beste moment om te fotograferen ligt meestal rond  zonsopkomst en -ondergang. Het licht is op die momenten veel zachter dan overdag en bovendien staat de zon veel lager waardoor je de warme kleuren in de gebouwen kunt vangen wat de strakke gebouwen, zeker die in de huidige moderne architectuur, een warm contrast geeft in plaats van een kille aanblik.

Drijvend paviljoen, duurzame blikvanger in de Rijnhaven te Rotterdam
De warme gloed van de laatste zon van die dag weerspiegeld in de panden achter het Drijvend paviljoen in de Rijnhaven te Rotterdam

 

Lijnen

Lijnen worden in de fotografie vaak gebruikt om de kijker door de foto te leiden. Bij landschapsfotografie wordt dat gedaan door de lijn van een rij bomen, een slootje, muurtje enfin noem maar op, ook met architectuurfotografie werkt dit goed én het brengt ook nog een ander voordeel met zich mee: Stel je fotografeert een deel van een gevel van een hoog gebouw. Je moet hiervoor de camera omhoog kantelen wat ervoor zorgt dat verticale lijnen iets naar binnen vallen. Het ziet er meestal niet heel mooi uit als dit een klein beetje aanwezig is in de foto. De lijnen horen recht te lopen, maar doen dat niet. Je kan dit achteraf corrigeren met een fotobewerkingsprogramma of je kiest voor een creatievere aanpak en je zet de lijnen bewust heel schuin in beeld. Kantel je camera ongeveer 45 graden waardoor je duidelijk laat zien dat je de lijnen bewust schuin in beeld hebt gezet. Verder op in dit blog staat nog een tip voor het voorkomen van deze convergerende lijnen.

Detail Erasmusbrug te Rotterdam, zwart-wit. Architectuurfotografie
Detail Erasmusbrug te Rotterdam

 

Compositie en perspectief

  • Recht van voren fotograferen geeft weinig indruk van een gebouw, bovendien ziet het beeld er vlak uit en zal dan ook weinig impact hebben. Je suggereer diepte en een sterker perspectief door vanuit een hoek te fotograferen.
  • Bij oude gebouwen in de stad kan het mooi zijn om een gedeelte van de omgeving mee te fotograferen. Vaak zijn ze ontwikkeld met gevoel voor context, iets wat over het algemeen als een nadeel van moderne architectuur wordt ervaren. Wissel dit af met het fotograferen van de mooie details zoals beeldhouwwerk of een simpele deurknop.
Ponte Vecchio, Florence, Italy
Ponte Vecchio in Florence over de Arno waar al veel roeiwedstrijden gehouden zijn
Numbers nine and a half
Bij onze zuiderburen werken ze met halve verdiepingen hetgeen ook keurig per etage op de bordjes wordt vermeld
De klok Centraal Station Antwerpen. Zwartwitfotografie, architectuurfotografie
Een detailopname van het prachige Centraal Station in Antwerpen. Een absolute aanrader door de mix van oude en moderne architectuur

 

  • Denk ook aan mogelijkheden om het onderwerp in te kaderen, door bijvoorbeeld door een raam of deuropening te fotograferen, gebruik te maken van een groot hek of door reflecties op de grond.
Doorkijkje naar het authentieke dorp Alba
  • Perspectief laat de diepte zien in een plat vlak. Dat doe je met lijnen, patronen en vormen. Het best zie je dit effect door onder een hoge flat of toren te gaan staan en naar boven te kijken. Het gebouw lijkt te verdwijnen in de lucht.
  • Door gebouwen vanuit diverse hoeken te fotograferen kun je spelen met het perspectief en letterlijk telkens een andere kijk op het onderwerp geven, zoals hieronder de serie foto's van de Erasmusbrug te Rotterdam. Van onderen gefotografeerd met een groothoek lijken imposante bouwwerken nog hoger en dreigender. Van bovenaf naar beneden gefotografeerd suggereer je ook hoogte, alles krijgt dan Madurodam-afmetingen. Door details vast te leggen, laat je zien dat het gebouw bestaat uit een complexe serie lijnen, patronen en vlakken. Doorkijkjes geven een gevoel van diepte en intimiteit.
Zicht over de Nieuwe Maas te Rotterdam met de Erasmusbrug aan de horizon. Architectuurfotografie, Stadgezichten
Zicht over de nieuwe Maas
Zicht over de Nieuwe Maas vanaf de Willemsbrug te Rotterdam met de Erasmusbrug aan de horizon. Architectuurfotografie, Stadgezichten
Stadsgezicht Rotterdam vanaf de Willemsbrug
Erasmusbrug over de nieuwe Maas
Erasmusbrug over de nieuwe Maas
De Erasmusbrug en "De Rotterdam", twee hoogstandjes van architectuur in Rotterdam
De Erasmusbrug en "De Rotterdam", twee hoogstandjes van architectuur in Rotterdam
Erasmusbrug vanaf zuid

 

  • Door met perspectief te spelen kom je al snel uit bij compositie: het ordenen van de beeldelementen in je foto, zodat er boeiende beelden ontstaan. Tijdens je shoot ben je eigenlijk constant aan het zoeken naar de beste compositie. Loop rond het gebouw, zoek naar interessante beelden en zoek de beste hoek. Je zult zien dat 'recht van voren' vaak niet werkt. Gebouwen staan meestal niet geïsoleerd, maar maken deel uit van een architectonisch geheel. Een plein, een straat of een wijk. Fotografeer het gebouw daarom niet alleen vrijstaand, maar betrek ook de omgeving in je foto's. Hierdoor laat je zien wat de functie is van het gebouw, wie er werken, wonen of gebruik van maken en wat de bedoeling van de architect met het gebouw is. 
Handelgebrouw Antwerpen
Handelsgebouw in Antwerpen
Sint Niklaaskerk Gent
Sint Niklaaskerk met café in Gent
Piazza delle Ferrari te Genua. Architectuur, zwart-witfotografie
Piazza delle Ferrari, naast de drukke haven het zakencentrum van Genua .

 

  • Werk met je diafragma om specifieke delen van de foto er uit te laten springen. 
Drijvend paviljoen Rotterdam, architectuurfotografie
Door de beperkte telelens ( 200mm) kon ik het drijvende paviljoen niet verder isoleren, ook niet met een groot diafragma daar de gebouwen te dicht op elkaar staan. De allereerste foto van dit blog laat een mooi overzicht zien van de omgeving.
  • Dit geldt in mindere mate voor moderne architectuur, hier zijn we aan gewend en weten hoe de omgeving er uit ziet waardoor dit minder belangrijk wordt. Soms kan het wel interessant zijn om ook hier meer van de omgeving te laten zien, de mensen die zich in de buurt van het gebouw bevinden kunnen iets van het doel en karakter van het gebouw aangeven. Toeristen die staren naar een imposant bouwwerk of zakenlieden die bezig zijn met hun werk. Maar ook juist het gebrek aan mensen kan iets zeggen, ‘hier wil je ’s avonds niet komen’ of ‘je kunt er een kanon afvuren.
Funchal op Madeira
Een luguber straat met trap welke ooit naar een art gallery in Funchal leidde
Verlaten kade Rotterdam
Verlaten kade in Rotterdam
  • Buiten gebouwen en bruggen is er natuurlijk nog veel meer aan architectonische onderwerpen te vinden om te fotograferen: binnenpleinen, trappen, beelden, fonteinen, deuren, ramen, enfin noem maar op.
Veel kunst in Florence.
Eén van de vele magnifieke beelden in Florence
Gemeentehuis met binnenplein in Genua
Binnenplein van het gemeentehuis te Genua

 

Fototechnieken

Eén van de belangrijkste dingen bij architectuurfotografie zijn een grote scherptediepte ( klein diafragma= hoog f-getal) en lage ISO waarden ( weinig ruis). Dit betekent dat je met een klein diafragma van ongeveer f/11 tot f/16 in combinatie met een lage ISO waarde gebonden bent aan een langere sluitertijd en dus een statief zeker noodzakelijk is. Helemaal wanneer je bij zonsopgang en -ondergang wilt fotograferen. Geen statief? Geen nood, zet je camera op een muurtje, paaltje of desnoods op een prullenbak.

 

Zorg er voor dat de horizon recht staat in je compositie. Je kunt in het menu van de meeste camera's een raster activeren, het is dan vrij simpel om de horizon recht te houden ook al sta je in de meest vreemde bochten. 

 

Wil je geen last hebben van reflecties dan kun je een polarisatiefilter gebruiken, pas wel op dat je bij groothoek een donker vignet in de hoeken kunt krijgen. Is dit toch het geval, Fotografeer dan met voldoende ruimte om het onderwerp zodat je de hoeken later in de nabewerking kunt wegsnijden. Ook worden kleuren meer verzadigd door dit filter.

 

Willemsbrug over de Nieuwe Maas te Rotterdam
Zorg bij architectuur- en landschapsfotografie voor een rechte horizon.

 

Goed kijken is zien

Een goede architectuurfoto is niet altijd binnen enkele seconden gemaakt. Vaak gaat er een hele voorbereiding aan vooraf. Dit kan al starten voordat je met de camera op pad gaat door online te oriënteren. Wat voor een weer is het? Hoe ziet de locatie eruit waar ik heen ga? Wat is daar een interessant onderwerp en hoe is dat onderwerp al door andere fotografen gefotografeerd, ( je wil natuurlijk wel origineel zijn)? Eenmaal op locatie heb je misschien al een idee hoe je het onderwerp gaat fotograferen, maar het kan geen kwaad even een paar minuten goed te kijken zoals in het voorgaande ook is aangegeven.

Zicht over Antwerpen vanaf het MAS( Museum aan de stroom) te Antwerpen
Oriëntatiepunten door een hoog punt op te zoeken zoals een torenflat of kerktoren. Hier een overzicht over de stad Antwerpen gezien vanuit de hoogste etage van het MAS.

 

Lenzen en overige appartuur

Wat neem je mee in je fototas?

  • Je camera! Stel in het menu van je camera de fotokwaliteit in op de hoogste resolutie. Hoe groter je foto's, des te meer detail ze kunnen bevatten. Bovendien kun je uit grote foto's vaak nog ongewenste objecten wegsnijden of details croppen. Je kunt beter geen foto's wissen tijdens je shoot, omdat het lcd-schermpje op je camera te klein is om de foto's goed te beoordelen en als het zonlicht er invalt zie je het al helemaal niet dan kun je alleen nog afgaan op het histogram. 
  • Absolute must bij architectuurfotografie is een groothoeklens. De gebouwen zijn hoog en/of je moet werken in krappe ruimtes en de enige manier om dan een gebouw er volledig op te krijgen is met een groothoeklens. Een groothoeklens is in de 35mm definitie een lens die 24mm en korter is. Omgerekend naar digitale camera’s met een crop-factor( rond de anderhalf) betekent dat je ongeveer bij 16mm spreekt over groothoek.
  • Voor de details is een telelens ideaal. Juist in de architectuur kun je prima op zoek naar kleine details en deze met een telelens zo uitvergroten dat je toch de sfeer en karakter van het gebouw vastlegt. Met een telelens kun je het perspectief in elkaar drukken waardoor interessante patronen kunnen ontstaan. Zoek naar patronen en een lijnenspel. 
  • Neem ten slotte altijd een driepootstatief mee. Het statief met camera zorgvuldig opstellen geeft rust en geeft je de gelegenheid de de omgeving beter waar te nemen. Uiteraard kun je vanaf statief met veel langere sluitertijden werken en dat geeft je meer creatieve mogelijkheden en scherpere foto's. 
Detail van de hefbrug in Rotterdam
Detail van de hefbrug in Rotterdam

 

 

Zet de foto om in zwart-wit

Foto's van architectuur zijn bij uitstek geschikt om in zwart-wit om te zetten. Kleuren kunnen erg afleiden maar door deze omzetting naar monochroom tinten leg je de nadruk op lijnen en patronen. Vooral bij grauw weer kun je hierdoor toch van een grijze en contrastarme foto een pakkende foto maken.

Holland Amerikalijn hotel te Rotterdam
Een welbekend plekje aan de Rotterdamse haven.

 

 

Neem afstand

Sta je dicht op een gebouw te fotograferen dan krijg je vertekening in je foto en lijken de gebouwen achterover te vallen of scheef te staan, convergerende lijnen genaamd. Werk je met een groothoeklens, dan wordt dit nog eens extra benadrukt.

Dit wordt veroorzaakt doordat je vanuit je lage standpunt de camera naar boven richt. 

Je kunt dit voorkomen door verder van het onderwerp af te gaan staan en eventueel in te zoomen of je kunt het wat hoger op zoeken. Het gaat er om dat je de camera zowel horizontaal als verticaal evenwijdig aan het gebouw houdt om die vertekening te voorkomen.

Lukt dat niet dan is het altijd nog mogelijk om in een applicatie als Lightroom of Photoshop de foto te bewerken. Daar moet je tijdens het fotograferen wel rekening mee houden aangezien een deel van je foto wordt bijgesneden.

Een duurdere manier is het gebruik maken van een tilt-shift lens. Deze speciale lens heeft een draaiwieltje waarmee de afzonderlijke lensdelen zo kunnen worden gemanoeuvreerd dat het perspectief wordt gecorrigeerd en het gebouw er uiteindelijk toch recht op komt. 

 

Door de geringe afstand lijkt het gebouw achterover te vallen. De foto hierboven toont dat het ook anders kan door verder weg te gaan staan.
Door de geringe afstand lijkt het gebouw achterover te vallen. De foto hierboven toont dat het ook anders kan door verder weg te gaan staan.
Basiliek te Genua
Door een kamer te boeken op de 4e etage van een B&B recht tegenover de basiliek, kon ik de toren ervan fotograferen en zonder enige nabewerking plaatsen

 

Symmetrie

Een symmetrisch beeld is misschien niet de meest originele compositie, maar het gaat om het eindresultaat. Iets waar je wel rekening mee moet houden is dat als je voor een symmetrische foto kiest, je er ook echt voor moet zorgen dat het 100% symmetrisch is en dat je er niet net naast zit. Fotograferen vanaf een statief is daarom bijna een must. Als het toch niet helemaal goed gegaan is kan je achteraf in Lightroom of Photoshop nog een correctie maken.

 

Valencia Station
Symmetrie en lijnen bepalen de stijl. Valencia station

Reflecties

In plaats van het gebouw op een ‘normale’ manier te fotograferen kun je ook kijken of het gebouw ergens in weerspiegelt. Op die manier kan je dus het gebouw als een reflectie fotograferen. Dit is een iets creatievere manier van fotograferen, maar de resultaten zijn vaak verbazingwekkend goed. Het is niet altijd mogelijk om een goede reflectie te vinden, maar kijk goed rond, zelfs een klein plasje water kan al voor een mooie reflectie zorgen.

Vleeshuis Gent
Reflecties van de monumentale panden in het water van de Gras- en Korenlei te Gent
Gent: Reflecties in de Leie van de panden aan de gras- en korenlei

 

Ten slotte:

Ga net als ik gewoon aan de slag en laat je niet afschrikken van allerei regeltjes! Oefen én experimenteer zoveel als je kunt en wees kritisch op je resultaten. Probeer de volgende keer altijd je vorige resultaten te overtreffen. Veel succes!

 

 

Ook leuk om te lezen:





©2018 Marianne Rouwendal-Tollenaar/MRTfotografie | Tel.: 06-22277959 | K.v.K.: 32169756 | BTW: NL172796313B01 

 

 

Reproductie alleen na voorafgaande schriftelijke toestemming